A A+
Zoeken:

Informatie

Zit- en Beleefpunt Stellendam

Stellendam Land, water en tijd verbonden
Wat een mooie plek om ‘aan te leggen’. En even stil te zitten
bij het verleden, met het beeld van het heden.

Oude havens — 1300
Ouddorp, niet direct aan de kust, heeft eeuwenlang geen haven. Rond 1300 trekken de Ouddorper vissers naar een gunstige plaats aan de oostzijde van het eilandje Goeree (Overflakkee bestaat nog niet). Daar vinden schepen een goede rede (= aanlegplaats) voor beschutting. Goedereede
wordt al snel een belangrijke vissers- en handelsplaats. In 1312 krijgt het zelfs stadsrechten, waar Ouddorp het zonder moet doen.
Van visserij naar landbouw — 1600
Een echt grote stad is Goedereede nooit geworden. Probleem: verzandingen maken de haven steeds moeilijker bevaarbaar. Rond 1600 is het met de welvaart gedaan.
Vissers stappen over op de landbouw.
Van landbouw naar visserij — 1750 tot 1900
In 1751 legt men een dam tussen de eilanden Goeree en Overflakkee, de Prinsendam. In 1780 volgt de aanleg van de Eendrachtspolder.
Hier komt het dorpje Stellendam, met een gunstige haven. Men start met de kustvisserij en de Stellendamse garnaal wordt een begrip. In het derde kwart van de negentiende eeuw krijgt de landbouw het moeilijk. De visserij blijkt een goed alternatief. Ouddorp krijgt een haventje en
de vissers uit Goedereede vestigen zich aan het eind van het havenkanaal. Daar ontstaat de vissersgemeenschap Goedereede-Havenhoofd. Met kleine houten zeilscheepjes leggen de drie dorpjes zich toe op de kustvisserij.
Na 1953 de Deltahaven
De Watersnoodramp vraagt om groots ingrijpen: de Deltawerken sluiten het Haringvliet en de Grevelingen af van de zee. De vissers van de drie plaatsen nemen in de jaren zestig de nieuwe Deltahaven in gebruik. Het havencomplex — een binnen- en buitenhaven — biedt ruimte voor veel grotere vissersschepen. De havenkanalen van Goedereede en Stellendam blijven nu leeg. In het haventje van Ouddorp zie je nog pleziervaart op de Grevelingen. Maar de visserij is uit de dorpen verdwenen. 

Zit en Beleefpunt Hellegat

Hellegat Land, water en tijd verbonden
Wat een mooie plek om ‘aan te leggen’. En even stil te zitten
bij het verleden, met het beeld van het heden.


Het Hellegat: schrik van de schippers?
Het Hellegat boezemt schippers angst in. Want is het niet daar dat kolkende getijstromen menig schip doen vergaan?
Onderzoek wijst uit dat het zo spannend niet is. Geen aanwijzingen dat er meerdere schepen zijn vergaan. En pas in het midden van de negentiende eeuw vinden we de naam Hellegat voor het eerst op kaart. Tot dan stond het dus zeker niet als schipbreukgevaarlijk bekend. Bovendien is bij die
eerste naamsvermelding sprake van het Hillegat. En dat klinkt niet echt angstaanjagend.


Hoe het echt zat. Waarschijnlijk.
Aan de Brabantse zijde van het water ligt de polder Ruigenhil. Hier ontstaat het gehucht De Hil. De overlevering vertelt over de jaarlijkse kermis, de dronkenschap, de vechtpartijen en andere ongeregeldheden. De Hil wordt De Hel. En tegenwoordig: Helwijk. 
Nog een verklaring, van verder terug. In 1811 bouwen de Fransen een fort in de buurt: Fort l’ Enfer, in 1813 omgedoopt in Fort de Hel.


En nu?
Tegenwoordig zullen sommige mensen vinden dat knooppunt Hellegatsplein zijn naam eer aandoet. Het drukke verkeersplein is er rond 1960 opgespoten. Ook de huisartsenpost voor Goeree-Overflakkee en de Hoeksche Waard draagt de naam ’t Hellegat. Wees dus gerust: gezond en wel,
keert u terug uit ‘de Hel’.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Verkeer en Vervoer Thema Kunst aan de haven

Zit- en Beleefpunt Den Bommel, drukte bij de weegbrug

Den Bommel

Land, Water en Tijd verbonden

Wat en mooie plek om ‘aan te leggen’. En even stil te zitten

bij het verleden, met het beeld van het heden.


Belang van de havens
Het is de achttiende eeuw. De havens op Goeree-Overflakkee zijn van levensbelang voor de dorpen. Vooral voor de uitwatering van de polders en voor de handel. En in die tijd ook nog voor de visserij. In de negentiende eeuw stelt die in Den Bommel niet veel meer voor. De handel des te meer.
Handel in landbouwproducten
Het eiland produceert volop land- en tuinbouwproducten, waarvan veel voor export. Andere goederen worden juist weer áángevoerd per schip. Kortom, zeker in de oogsttijd is het druk in en rond de havens. Boeren, maar ook handelaars in landbouwproducten (commissionairs), brengen hun
producten voor verscheping.
Maar hoeveel waar ligt er nu eigenlijk op de wagen? Aan het eind van de negentiende eeuw wordt de eerste weegbrug gebouwd. Je kan er met wagen en al oprijden. In het weeghuisje weegt de weegmeester met het meettoestel de beladen wagen. Na het lossen van de vracht wordt de lege wagen gewogen. En zo is dus ook het gewicht van de vracht bekend.

Drukte bij de weegbrug
De weegbrug is waar het gebeurt. Altijd druk, zeker in de suikerbietentijd. Het kleine weeghuisje staat al snel vol, de laatste nieuwtjes worden hier uitgewisseld. De belangrijkste man: de weegmeester. Iedereen volgt nauwlettend zijn instructies. En hij heeft altijd gelijk, want de weegbrug
wordt regelmatig geijkt. Geen discussie dus over het gewicht van de wagens. De vrachten worden groter. De weegbruggen — ook wel
fairbanken genoemd, naar Thaddeus Fairbanks, de uitvinder van de weegbrug in 1830 — groeien mee. De vooroorlogse weegbruggen zijn verdwenen. En ook de drukte in de havens in de oogsttijd behoort definitief tot het verleden, Tegenwoordig worden de aardappels en suikerbieten afgevoerd met grote vrachtwagens.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Landbouw en Visserij Thema Kunst aan de haven

Zuiderdieproute

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Water Thema Kreken en Havenkanalen

Oude Haven Stellendam

Opwaardering Oude Haven
Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Water Thema Kreken en Havenkanalen

Wapen van Stellendam F65

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Watersnoodroute Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

F 58 Ouddorp Haven


Ouddorp Haven
Startpunt Fietsroute en Audiotour
De watersnoodramp van 1953 op Goeree-Overflakkee

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Water Thema Kreken en Havenkanalen

Stellendam F66

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Watersnoodroute Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Oude-Tonge

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Watersnoodroute Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Ooggetuigen Nieuwe Tonge F81

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Watersnoodroute Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Streekmuseum Goeree-Overflakkee

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Overig Thema Musea

Kunstwerk Kade Oude-Tonge

Kunstwerk Kaai Oude-Tonge



Het kunstwerk 'Kaaiwerker' door Joep Luijckx wordt naar verwachting eind 2016 geplaatst.

foto: KunstPlus

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunst aan de haven

Weeghuisje Ooltgensplaat

Weeghuisje Kaai Ooltgensplaat

Omstreeks 1935 gebouwd WEEGHUISJE voor het wegen van goederen en met goederen beladen wagens. Het niet meer als zodanig in gebruik zijnde, op de kade van de haven van het dorp Ooltgensplaat staande weeghuisje is gebouwd in een traditionalistische stijl die verwant is aan de destijds in zwang zijnde Delftse School. De houten vlonder van de bij het huisje behorende weegbrug is niet meer aanwezig en ter plaatse bevindt zich thans een klinkerbestrating.

Rijksmonumenten.nl

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Water Thema Cultuurhist. Elementen

Portret van een eiland.



Portret van een eiland

In een documentairereeks van vijf korte ‘belevingsfilms’ portretteert regisseur Jeroen Pool (bekend van documentaires voor onder andere de VPRO en Klokhuis) het verhaal van Goeree-Overflakkee, haar inwoners en de link met water. Elke film is een combinatie van karakteristieke erfgoedlocaties en het persoonlijke verhaal van één eilandbewoner. Pool laat de kijker zo kennismaken met het eiland, haar prachtige erfgoed en de intrigerende verhalen die daarbij horen. Al dat erfgoed is verbonden door die ene link: water.

Bekijk hier de documentaires: Portret van een eiland.

Samen Leven, Sommelsdijk

Samen-Leven
door Astrid Veldhuyzen-Koppen uit Gorssel (2008)
Joost van den Vondellaan bij de Ahoed

Sculptuur in staal, voorstellende een groep mensen in verschillende levensfasen, wil de multifunctionaliteit van het gebouwencomplex aan de Anton Coolenstraat en het maatschappelijk ondernemen van woningbouwvereniging Woongoed Goeree-Overflakkee uitbeelden.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunstwerken

De koperen naald (Sommelsdijk)

De Koperen Naald
door R.W. van de Wint uit Den Helder (2000)
Haveneind Sommelsdijk

Het beeld is geconstrueerd uit roodkoperen plaat waarin een ronding is aangebracht.  Door het buigen is het mogelijk om met een relatief dunne plaat, koperplaat van 1 cm dikte, een monumentaal beeld te maken. Het kunstwerk is tien meter hoog en één meter breed als je het van de zijkant bekijkt. Naar boven toe loopt het vanuit een deel van de ellips naar één punt. Het heeft een associatie met een gevouwen of opgerold blad. Het koper zal door oxidatie een groene kleur krijgen. De binnenzijde van het beeld is afgeschermd met een lak waardoor de roodkoperen kleur zichtbaar blijft. Aan de voet is, aan de binnenzijde, een lamp aangebracht die het beeld bij avond en nacht van onderen af en van binnenuit aanlicht. Bij mist zal de vorm als het ware eens zo lang worden.

De ranke en slanke, maar ook poëtische uitstraling van het beeld, en de helderheid van de groene oxidatiekleur zullen een tegenbeeld vormen met de omgeving. De verticaliteit van het beeld en de landschapsinrichting zorgen ervoor dat het beeld zowel een accent als een rustpunt in de omgeving is. De sculptuur zal werken als een teken, en zal ook in de avond en nacht een grote herkenbaarheid hebben. Door de hoogte ervan zal het opvallend zijn en daardoor de plek markeren. In verband met de bouw van de Rabobank aan de Langeweg is het kunstwerk van zijn oorspronkelijke plaats bij de entree van Middelharnis naar het Haveneind in Sommelsdijk verhuisd.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunstwerken

Doorbraak Den Bommel

In Den Bommel, aan het Haringvliet, sloeg de bakker aan de Molendijk alarm. Hij werd wakker van de storm en waarschuwde de burgemeester. Het water stond toen al bijna tot de bovenkant van de Molendijk en het was nog geen twee uur 's nachts. De burgemeester liet de klok luiden en bezorgde inwoners gingen aan de slag om de dijk te verhogen met zandzakken. Het zand was afkomstig van de begraafplaats die op dat moment aangelegd werd en er moest in het donker gewerkt worden, want de stroom was inmiddels uitgevallen. Stukken van de dijk werden door het water weggeslagen en uiteindelijk brak de dijk rond een uur of vijf door. Een kolkende stroom water, vol wrakhout, stroomde het dorp in en sloeg tegen de huizen.

‘s Ochtends - het was inmiddels eb – wilden de dorpsbewoners het gat provisorisch dichtmaken voordat het weer vloed zou worden, maar het polderbestuur maakte de - achteraf dramatisch verkeerde - inschatting dat een ondergelopen polder via het gat ook weer snel kon leeglopen. Het pakte anders uit. Die middag werd het gat niet alleen een stuk groter, ook liep de polder niet leeg, maar juist weer vol. Zó vol dat de Tilsedijk, een binnendijk die 's nachts had standgehouden, het begaf. Ernaast lag de polder van Oude Tonge, die al vol water stond. Er ontstond een grote geul, dwars over het eiland. De dijkgaten in het zuiden bij Oude Tonge stonden in verbinding met die bij Den Bommel en het zou pas na vier weken lukken het gat definitief te sluiten. In Den Bommel vielen negen slachtoffers.


Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Melissant Watersnood

Melissant, begraafplaats bij het monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de watersnoodramp uit Stellendam.

Op de begraafplaats liggen 56 slachtoffers van de Watersnoodramp van 1953 uit Stellendam begraven. Melissant bleef toen droog. Er is een monument opgericht met op de sokkel: ‘Ten dage myner benauwdheid zocht ik den Heere, 1 februari 1953’ en aan de andere zijde: ‘Melissant eert de nagedachtenis der watersnoodslachtoffers uit Stellendam’.

Melissant
In Melissant werd de commandant van de politie uit bed gebeld door de burgemeester van Middelharnis. Hij begon mensen in de omringende polders te bellen, want aanvankelijk was de gedachte dat alleen zij gevaar liepen. Toen zowel de Gabriëllinapolder als de polder Roxenisse echter in snel tempo volliepen werd ook in het dorp alarm geslagen. Helaas was de stroom inmiddels uitgevallen en werkte de sirene niet meer. Om half vijf dreigde via de polder Roxenisse de polder Oud-Melissant, met daarin het dorp, onder te lopen. Met man en macht werd geprobeerd om de sluis tussen beide polders - die open was blijven staan - dicht te maken. Dat lukte niet meer op de normale manier, vanwege de kracht van het water. Ook zandzakken - gevuld met zand uit de zandbak van de plaatselijke school - bleven niet liggen, het water stroomde te snel. In een ultieme poging het gat te dichten liet men om half zes die ochtend een zwaar landbouwvoertuig afzakken voor de opening. Dit had gelukkig effect en het voertuig kon verstevigd worden met een groot aantal zandzakken. Melissant bleef droog en er vielen geen slachtoffers.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Stellendam Watersnood


In het Haagse Huus in Stellendam
Den Haag had Stellendam geadopteerd

Het onderschrift luidt:
Toen Zee het land met leed had overvallen
Schiep Eendracht uit die diepste kracht.
Uit broederliefde, dit gebouw voor allen,
Voor aller toekomst en het werk dat wacht.
1 februari 1953 -  9 januari 1958

Watersnood Stellendam

In Stellendam was het de vrijwillige brandweer die de leiding nam bij het alarmeren van de bevolking. Om half twee 's nachts bleek de Spuipolder bij de haven bijna te zijn ondergelopen. Eerst werden alleen de bewoners van dit kleine poldertje in allerijl gewaarschuwd, maar al snel bleek dat ook de rest van het dorp gevaar liep. Iets voor 3 uur liep het water de Voorstraat in en werd groot alarm geslagen. De meeste inwoners konden nog maar net hun eigen zolder bereiken. Met een vrachtwagen werd nog geprobeerd om polderbewoners zonder telefoon persoonlijk te waarschuwen, maar dat lukte al niet meer.

Ook vluchtpogingen konden fataal aflopen. Een groepje mensen dat over de binnendijk richting Melissant vluchtte werd overvallen door het water, dat aan weerszijden van de dijk op ze afkwam. Om kwart over vier - de vloed was op zijn hoogtepunt - was de druk van het water zo hoog dat een grote duiker in de Damdijk door het water uit de dijk werd geduwd. De betonnen voorkant van maar liefst tienduizend kilo kwam in één keer zestig meter landinwaarts terecht en op de plek van de duiker ontstond een gat van veertig meter breed met woest stromend water. Een vloedgolf met ijskoud water spoelde over het dorp. Ook een ander deel van de Damdijk brak door. Er vielen 62 slachtoffers in Stellendam. Zij werden begraven op de begraafplaats van Melissant (dat droog bleef tijdens de Watersnood)

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Battenoord Watersnood

Om half een 's nachts heeft polderopzichter Kees Luchtenburg te Battenoord dijkgraaf Ewoud van den Doel al gewekt. Samen hebben ze door de hagel- en sneeuwbuiten heen de sluizen tussen de polders Battenoord en Klinkerland gesloten. In de loop van de nacht worden veel bewoners van dit tweehonderd inwoners tellende buurtschap aan de Grevelingen gewekt. Zij verzamelden zich in het polderhuis aan de zeedijk, waar Luchtenburg woonde. De burgemeester van Nieuwe Tonge, Chris van Hofwegen, is inmiddels door Luchtenburg opgebeld met de oproep om naar Battenoord te komen. De burgemeester vond het verstandiger, dat de mensen naar Nieuwe Tonge geëvacueerd werden, omdat dat landinwaarts veilig leek te liggen. Daarom heeft hij autobezitters vanuit Nieuwe Tonge naar Battenoord laten komen. Voordat de eerste auto's aankomen, valt om vier uur al een gat in de zeedijk bij Battenoord. Sara van den Doel en haar drie thuiswonende kinderen stapten in de eerste auto. Arendje werd tussen zoon Kommer en de schilder in naar de auto benedenop de binnendijk gebracht. Zij bereikten veilig Nieuwe Tonge.


Kort daarop vielen nieuwe gaten in de zeedijk. Massa's zeewater vernielden de binnendijken, waarop de weg naar Nieuwe Tonge loopt. Op dat moment reden enkele auto's met evacués over de dijk. Vanaf Battenoord zagen ze dat de koplampen vande auto's niet meer bewegen. Vijftig van de tweehonderd inwoners van Battenoord kwamen om tijdens de ramp. Achteraf zei men: Waren we maar op de hoge zeedijk gebleven. Dan hadden we het allemaal overleefd. (bron: De Ramp, Kees Slager 2003)

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Gedenksteen Koe

Gedenksteen Koe Oude-Tonge


Oude-Tonge, gedenksteen van een koe. Enige monument ter nagedachtenis aan de 1000-en dieren die verdronken. In Oude-Tonge herinnert een gevelsteen met de afbeelding van de kop van een koe en de tekst:
 "Ik vocht voor 't leven, hier werd het gegeven" aan een koe die tijdens de rampnacht de zolder van een woonhuis wist te bereiken.  Hij was de trap opgeklommen. Het dier at van de jurken. Zo overleefde het beestje de watersnoodramp.
Bij de Ramp zijn veel dieren omgekomen, zowel huisdieren als vee. Zo zijn er op Goeree-Overflakkee verdronken: 4.500 koeien, 3.000 varkens, 350 paarden en 22.000 kippen. De geredde dieren worden in eerste instantie naar droge plaatsen gebracht om vervolgens verder te worden afgevoerd. Speciale ploegen gaan de polders in om de dode dieren te bergen.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Massagraf Oude-Tonge

Oude-Tonge, Rampbegraafplaats aan de Heerendijk

Omdat zowel de nieuw aangelegde algemene begraafplaats als de RK-begraafplaats na de Watersnoodramp van 1953 onder water
stonden en Oude-Tonge ruim 300 slachtoffers had te betreuren, is er in een slaperdijk een begraafplaats gemaakt.
De slachtoffers zijn bijgezet in een massagraf. Nadien zijn er 160 stenen geplaatst met daarop 319 namen van slachtoffers.
Vooraan ligt een steen voor een militair die verongelukt is. Ook staat hier het herdenkingsmonument voor de slachtoffers van Oude-Tonge.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Water Thema Watersnoodramp

Veerdienst Den Bommel

Pontje bij de haven van Den Bommel.

Van april 1938 tot 1964 onderhield de veerboot Prinses Beatrix de veerdienst tussen Den Bommel en Numansdorp. Na de aanleg van de weg over het Hellegatsplein kwam deze te vervallen. De veerdienst werd geëxploiteerd door rederij Van der Schuyt (later: SBS), die ook de veerdienst vanuit de Galatheese haven (bij Ooltgensplaat) naar Dintelsas exploiteerde. De veerboot Prinses Beatrix was een voormalige Rijnveerboot, die als "Bad Honnef" tussen ca. 1928 en 1935 de dienst tussen Bad Honnef en Remagen onderhield. De boot was oorspronkelijk in 1926 gebouwd op een werf in Bolnes/Slikkerveer. In maart 2008 is op initiatief van watersportvereniging "Het Bommelse" Gors een informatiebord geplaatst op het haventerrein, om de herinnering aan de veerdienst levend te houden.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Verkeer en Vervoer Thema Veerdiensten

RTM-objecten Havenhoofd Middelharnis

(foto: Hans Villerius)

Havenhoofd Middelharnis: de voormalige aanlegplaats van RTM-veerboten wordt vernieuwd. Het nieuwe ponton wordt zo goed als maar kan teruggebracht in de staat, zoals het er een eeuw geleden

Wat kunnen we nog verwachten: een ‘belevingslocatie’ op het havenhoofd van Middelharnis. Niet ver van de gerenoveerde veersteiger komt een reconstructie van het RTM-verleden: het perron, twee railvakken en het kaartenhuisje. Jaap Reedijk heeft een kunstwerk ontworpen, dat bagage op het perron verbeeldt.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Verkeer en Vervoer Thema Kunst aan de haven

Kunstwerken Haven Sommelsdijk

Twee kunstwerken beide van de Sommelsdijkse  kunstenaar Jaap Reedijk. Toen de afsluiting van het Haringvliet een feit was, was het gebeurd met de dynamiek in de haven van Sommelsdijk. Het water kwam stil te staan, evenals de handel en de nieuwsstroom. Maar er is een herinnering. Twee herinneringen, beter gezegd: een afgemeerde tjalk en het weeghuisje van weleer. Uitgevoerd in cortenstaal.

“De kunstwerken geven een beeld van vroeger. Ze vormen een link naar de bedrijvigheid die hier ooit was en een eerbetoon aan de mensen die er werkten”, zegt Jaap Reedijk. “De havens van de dorpen boeien me erg. Daar was het vroeger te doen. Het water speelde een grote rol. Alles kwam over water. Goederen, maar ook nieuwe ervaringen, inwoners. Het nieuwe kwam van ‘de overkant’.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunst aan de haven

Watersnoodramp 1953.

Watersnood.
Goeree-Overflakkee.
Gebroken dijken. Getekend landschap.

(Dit item is in bewerking.)

Dit boek verscheen in februari 1954, een jaar na de Watersnoodramp, onder auspicien van het toenmalige Wetenschappelijk Genootschap voor Goeree en Overflakkee.
Het boek is opgedragen aan de nagedachtenis van hen die omkwamen. En het boek begint dan ook met een lijst van de slachtoffers, geordend naar woonplaats.

uit het Ten geleide:


Een jaar is voorbijgegaan, sinds de stormvloed van 1 Februari 1953 Nederland teisterde. Een jaar van herstel en opbouw, een jaar waarin reeds vele materiële gevolgen van de catastrophe zijn uitgewist. Hoe snel vervaagt ook de herinnering aan alles, wat wij die dagen doorleefden! De immer voortschrijdende tijd vraagt onze aandacht voor andere zaken en van de schokkende gebeurtenissen van Februari 1953 zullen al spoedig slechts losse persoonlijke herinneringen en moeilijk vindbare officiële verslagen overblijven.
Het Wetenschappelijk Genootschap Goeree-Overflakkee meende er goed aan te doen deze persoonlijke en officiële herinneringen te bundelen tot het boek dat hier voor u ligt. Het beperkt zich echter uitsluitend tot het Zuid-Hollandse Eiland Goeree-Overflakkee! Dit eiland is zeker niet belangrijker dan enige andere door de ramp getroffen streek; ook is het, hoewel ernstig geteisterd, in genen dele het zwaarst getroffen gebied. Maar het Genootschap heeft hier zijn zetel en kon vrijwel alleen over de gegevens van dit eiland beschikken. En bovendien meenden wij met dit boek een scherp omlijnd detailbeeld te kunnen geven van deze grootste natuurramp, die Nederland in de moderne tijd heeft getroffen, een beeld dat juist door die verkleining duidelijker is en beter te overzien.
…….
Februari 1954
Dr G. Stoel, algemeen secretaris van het Wetenschappelijk Genootschap



Oud Dirksland Getekend



Dit item is in bewerking.

Wandeling Vissersdorp Middelharnis

Voorstraat 14
De familie Kolff was al in de 18e eeuw actief in de visserij maar ze hield zich ook bezig met handel en openbaar bestuur. We beginnen de wandeling daarom bij Voorstraat 14 -nu B&B Voorhuis Kolff- .
"L.K. C.K." en "14-6-1791" staat er gebeiteld in twee gevelstenen, een verwijzing naar Lambertus Kolff en zijn vrouw Constantia Margaretha Kolff. Lambertus was Baljuw van Middelharnis, notaris en bekleedde tal van bestuursfuncties in de roerige ‘Franse Tijd’ met Patriotten en Oranjegezinden.

Woonhuis Lambertus Kolff, Voorstraat 12-14




Kofjekokertje


In 1971  werd op initiatief van nabestaanden van Menheerse vissers een standbeeld geplaatst van het ‘kofjekokertje’, het jongste lid van de vroegere dertienkoppige bemanning van de visserssloepen uit Middelharnis. Op een leeftijd van ongeveer tien jaar ging dit jochie mee naar zee. Aan boord moest het kofjekokertje koffie zetten, de kok assisteren en allerlei klusjes opknappen. Ook moest hij helpen bij het uitzetten van de ‘beug’. Een Kofjekokertje werd bijgestaan door zijn zogenaamde ‘zeevader’, veelal een oudere man, die een oogje in het zeil hield. 




Middelharnis kende twee scheepswerven. Eén aan het einde van het Vingerling en één aan de Spuistraat de scheepswerf J. Peeman. Deze laatste wordt deze jaren herontwikkeld als Menheerse Werf.



Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Overig Thema Monumenten

Boek vissloep MD3 Anna

De Vissloep MD3 Anna

Januari 1912: Middelharnis is in rouw. Ergens op de Noordzee is de vissloep MD3 Anna vergaan. Alle dertien bemanningsleden zijn daarbij om het leven gekomen.

Het boek “Het lot van de MD3 Anna” werd door de schrijver gepresenteerd in het Oude Raadhuis van Middelharnis op 24 november 2014. Het is het verhaal over de laatste scheepsramp die de vissersgemeenschap in Middelharnis trof.

Precies honderd jaar na de ramp, begin 2012, kwamen nakomelingen van de bemanning naar Middelharnis voor een sobere herdenking. Fons Grasveld, echtgenoot van een van die nakomelingen, was er ook. "Die herdenking wekte mijn belangstelling, als aangetrouwde buitenstaander en als overkanter die geen ervaring had met de visserij. Maar als antropoloog en documentairemaker raakte ik wel geïnteresseerd in die kleine vissersgemeenschap in Middelharnis. Ik wilde meer te weten komen over het schip, de bemanning en hun gezinnen", zei hij zaterdag in het volle raadhuis van Middelharnis.” (link: Eilandennieuws 25 november 2014)

Daarom heeft hij zich verdiept in het verhaal van de Anna. Hij dook de archieven in, maar interviewde ook nakomelingen. Door de combinatie van persoonlijke verhalen en historisch onderzoek is dit een bijzonder boek geworden. Het beschrijft de betekenis van de visserij voor Middelharnis, maar schetst ook een beeld van het leven van gewone mensen, met hun noden en behoeften. Dat komt misschien nog wel het beste tot uitdrukking in de verhalen over de weduwen van de omgekomen vissers van de Anna.

“Negentien kinderen waren hun vader verloren. Voor de weduwen, die soms tegen beter weten in bleven geloven in een terugkomst van hun echtgenoot, braken moeilijke tijden aan. Afgezien van het gemis en de rouw, vielen zij terug in grote armoede. Sommige weduwen begonnen een winkeltje om in de kost te voorzien.”

“Het lot van de MD3 Anna” geeft  een prachtige beschrijving van de vissersgemeenschap in Middelharnis van een eeuw geleden.

Wilt u het boek bestellen? Zie www.md3anna.nl

Tram Stellendam



Tram Stellendam

In 2007 en 2008 beschilderden leerlingen van de Goeree-Overflakkeese basisscholen 120 "trampanelen" die langs de route van de voormalige tram in het landschap werden geplaatst. Gedurende twee jaar was de tram "zichtbaar" terug op Goeree-Overflakkee. Voor veel volwassenen was het een feest van herkenning maar voor velen ook een verrassing.Het Tramproject was een initiatief van de Stichting Podium G-O in het provinciale actieprogramma Cultuurbereik.

Vanaf het midden van de jaren 50 reed de tram niet meer en verdwenen de sporen. Met het toenemende automobielverkeer en de schade aan de tramrails als gevolg van Watersnoodramp 1953 en Inundatie (1944) werden herstel en onderhoud te duur.

Aan de Langeweg te Stellendam staan een aantal trammetjes opgesteld aan de route die de tram ooit reed.

Het RTM-museum in Ouddorp heeft veel historisch materiaal en exploiteert over de Brouwerdam een historische tramlijn.

www.rtm-ouddorp.nl

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunstwerken

Palmboom "Komen en Gaan"


Palmboom "Komen en gaan"

Havenhoofd van Middelharnis

De kunstenaar Jan Samson liet zich nadrukkelijk inspireren door de geschiedenis en de omgeving. Zelf zegt hij daarover: “Voor mij zijn het vooral het water en de historische bedrijvigheid die de sfeer van de plaats bepalen. Gekoppeld aan het water spelen de eindeloze ruimte en de wind een belangrijke rol. Bij de bedrijvigheid zijn het vooral de visserij en de reizen die in beeld komen.

Het komen en gaan van schepen, vis en mensen. Het mijmeren over die verre wereld, het maken van een imaginaire reis.” Het object oogt als een palmboom, maar dan van granito en staal. De bladeren zijn geen bladeren maar ‘komende en gaande’ vissen. Het versterkt het beeld van de droomreis en verwijst tevens naar de historie van Middelharnis. 

Het Havenhoofd is een geliefde plek om "uit te kijken" over het water.
Hier werd van de Eilandtram overgestapt op de veerboot naar Hellevoetsluis, om van daar met de tram verder te reizen naar de Rotterdamse Rosestraat. In de loop van de 20e eeuw werd de veerboot ook druk gebruikt door vracht- en personenauto's. De veerboot voer tot in 1972 de Haringvlietdam gereed kwam met een snellere verbinding naar Rotterdam en het havengebied.

s avonds is de palmboom verlicht.

Kunstenaar: Jan Samsom uit Utrecht

Jaar van plaatsing: 2003

Eigenaar: Gemeente Goeree-Overflakkee

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Landbouw en Visserij Thema Kunst aan de haven

Molens



Goeree-Overflakkee telt 14 karakteristieke dorpen, grotendeels nog in oorspronkelijke staat. Behalve de hier kenmerkende 'Kerkring' om de monumentale kerken is ook veelal de molen bewaard gebleven. U kunt op Goeree-Overflakkee nog 12 windkorenmolens vinden. Van deze 12 molens is één molen (in Ouddorp) particulier bezit. De resterende molens zijn in bezit van de Stichting Tot Behoud Der Molens op Goeree-Overflakkee, kortweg Molenstichting Goeree-Overflakkee genoemd.

Op de foto Molen De Korenbloem, Sommelsdijk (1705)

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Overig Thema Monumenten

Inundatie Overflakkee

Met de aanleg van de Atlantikwall wilden de bezetters een landing in het westen voorkomen. De verdedigingslinie bestond niet alleen uit een stelsel van bunkers en andere betonnen objecten, ook aan het direct erachter gelegen gebied werd gedacht. In Nederland vormt water een oude verdedigingstactiek en een deel van Overflakkee werd dan ook onder water worden gezet.

In het boek 'Verdrinkend Land' (1945) wordt door J. Boomsma en Dr. J. Verseput nauwgezet (foto)verslag gedaan van de inundatie van Overflakkee.

 

Polder bij Middelharnis

Op 13 februari 1944 krijgt men van officiële (Duitse) zijde te horen wat de plannen zijn. Provinciale Waterstaat stelt voor Middelharnis-Sommelsdijk, Melissant en Dirksland niet onder water te zetten. Na enig heen en weer gepraat stemmen de Duitsers hiermee in, maar dan moeten de inwoners zelf een aarden wal rond de dorpen opwerpen. De landerijen worden onder water gezet door het openzetten van de sluizen. De bevolking uit het oostelijk deel van het eiland moet evacueren. In het totaal moeten 16.000 mensen een plek elders zoeken. Bovendien is de materiële schade enorm. Het zoute water heeft 11.000 ha polders veranderd in troosteloze, kale vlakten.

Veel landarbeiders geven gehoor aan de oproep om met hun gezinnen naar Groningen te trekken. Anderen vinden onderdak in de drooggebleven dorpen, in Rotterdam of elders in het land.

Stad aan t Haringvliet

In 'verdrinkend land' wordt ook verhaald over de massa-deportatie van van 3200 mannenvan 16-40 jaar voor arbeidsinzet in Duitsland, werk aan de vernielde duitse spoorwegen. Omstreeks 20 mannen vonden de dood en keerden na de oorlog niet terug. Het transport per schip vond plaats vanaf 20 december 1944. Onderweg naar Duitsland - in Kampen- lukte het een Flakkeesche delegatie om 200 man vrij te krijgen, die onmisbaar waren voor werk op het land.




Goeree en Overflakkee

Aan het einde van de 17e eeuw maakt de beroemde kaartnmaker Ortelis deze kaart van Zeeland.
Ortelius (of Ortels) werkte in Antwerpen en maakte ook de kaart van de Nederlanden in de Romeinse tijd, gebaseerd op overgeleverde romeinse geschiften. Tegenwoordig blijkt uit bodemvondsten vaak dat de kaarten kloppen.

Dijken als erfgoedlijnen

Dijken als erfgoedlijnen

De geschiedenis van het landschap van Goeree-Overflakkee laat zich goed kennen door de loop van dijken en havenkanalen. Zo is de Oudelandsedijk bij Oude-Tonge een van de oudste eilandelijke ringdijken en volgt de loop van het havenkanaal van dat dorp een vroegere kreek.

De Vereniging Natuur- en Landschap Goeree-Overflakkee (NLGO) wil met actieve omwonenden en vrijwilligers de beleefbaarheid van dijken versterken. Hendrik Baas, voorzitter van NLGO: “De dijken kunnen mooier, leuker en natuurlijker. En net als vroeger kunnen dijken weer deel gaan uitmaken van het dagelijks leven.”

NLGO heeft voor deze proef de hulp ingeroepen van Bureau Tauw, dat werkt aan duurzame omgevingskwaliteit. Adviseur Frank Druijff vertelt: “We zien dat de belevingswaarde van het landschap steeds belangrijker wordt gevonden. Door burgers te betrekken bij inrichting en beheer willen we oude en nieuwe gebruiksmogelijkheden vinden.”

Natuurlijk beheer

Hendrik Baas: “We denken daarbij bijvoorbeeld aan bloemenweiden, fruitteelt en vee. Natuurlijk beheer maakt de dijken aantrekkelijker voor iedereen.” De Heerendijk, die aansluit op de Oudelandsedijk, omvat een aanwaspolder met daarin het restant van de Groote Kreek. Het is een prachtige omgeving. In goed overleg met de gemeente Goeree-Overflakkee, waterschap Hollandse Delta en Staatsbosbeheer worden dit jaar twee stukken van de Heerendijk en Oudelandsedijk bij Oude-Tonge aangewezen voor een proef met natuurlijk beheer. Daarbij komt ook de geschiedenis van de dijken aan bod en is er aandacht voor het verbeteren van de toegankelijkheid.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Natuur en Landschap Thema Cultuurhist. Elementen

Atlantikwal G-O

Atlantikwall op Goeree-Overflakkee

Goeree-Overflakkee had tijdens de Tweede Wereldoorlog een rol in de Duitse kustverdediging, de Atlantikwall. Van de oostzijde (Stellendam) tot aan de westzijde (De Punt) was Goeree langs de kuststrook uitgebouwd met 41 in functie en grootte uiteenlopende stellingen, zogenoemde Stützpunkten en Widerstandsnester.

Bezoekers van Goeree-Overflakkee hebben nu de Bunkerroute bij recreatiegebied De Punt. De route is een initiatief van Het Natuur en Recreatieschap De Grevelingen en Staatsbosbeheer met medewerking van WO2GO.  Er zijn informatiepanelen op de bunkers geplaatst. En de borden langs de route geven informatie  over de in het gebied aanwezige flora en fauna. Meer informatie www.vvvzeeland.nl www.atlantikwall-zh.nl    www.wo2go.nl    

Visserman, Goedereede Havenhoofd


De Visserman staat aan de gesloten haven van Goedereede-Havenhoofd.

Op het tableau staat geschreven: .

"Op hoop van zegen uitgevaren 
gezwoegd gezweet op wilde baren 
De vis wordt duur betaald 
door visserman aan wal gehaald" 

Tot omstreeks 1950 werd de vis hier 
en op deze wijze aan wal gebracht. 

Beeldhouwers Jean Marianne Bremers 
Helvoirt AD 2001

In 1958 is in verband met de Deltawerken de haven gesloten.










Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Landbouw en Visserij Thema Kunst aan de haven

Havenkom Sommelsdijk


De voormalige landbouwhaven van Sommelsdijk

De havens waren eeuwenlang van groot belang voor de dorpen op het eiland Goeree-Overflakkee. De landbouwproducten moesten worden verscheept naar 'de overkant'. Op een enkele uitzondering na had ieder dorp een haven. De havens waren vooral in het najaar het verlengstuk van de landbouw. Op de kaden werden vrachten aardappelen, uien, suikerbieten e.d. gestort om te worden vervoerd. Er was altijd bedrijvigheid, hier klopte het hart van het dorp.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Water Thema Kreken en Havenkanalen

Sas van Dirksland


Sas van Dirksland en Sluiswachtershuis

Tussen Dirksland en het Haringvliet ligt het Sas van Dirksland. Deze sluis uit 1791 heeft tot de jaren zeventig van de twintigste eeuw dienst gedaan als keer-, schut- en uitwateringssluis. Nadat de Deltawerken de getijden wegnamen, werd het Sas voor het scheepvaartverkeer overbodig.








Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Water Thema Kreken en Havenkanalen

Veersteiger Middelharnis

In de Buitenhaven van Middelharnis ligt de gerenoveerde Veersteiger waar tot de opening van de Haringvlietdam (1972) de veerboot naar Hellevoetsluis aanlegde. Maar ook de tram had hier een halteplaats, al is daar nu niets meer van te zien. Daar gaat verandering in komen vertelt Sam de Haan van het RTM-museum: “de Gemeente wil op de oude plek het perron, de twee railvakken en (later) het kaartenhuisje terugbrengen. Zo wordt de herinnering aan tram en veerboot levend gehouden en wordt een accent gelegd op die belangrijke schakel met de overkant.”

 Bureau Rothuizen een heeft een ontwerp gemaakt, dat als werkervaringsplaats uitgevoerd gaat worden. En het RTM-museum heeft de nodige documentatie kunnen leveren. Ook KunstPlus wordt ingeschakeld om de geschiedenis op een aansprekende manier te verbeelden. Het project wordt –als alles voorspoedig verloopt- in de tweede helft van 2014 uitgevoerd. Dan wordt een75 meterlang perron met links en rechts rails gemaakt.

 En met een fietsroute en informatiepanelen wordt de historische route van de eilandelijke tram weer zichtbaar gemaakt als het “spoor” Ouddorp-Middelharnis-Ooltgensplaat, net als toen. 

In het RTM-museum in Ouddorp is heel veel tramgeschiedenis te zien en te beleven. Bekijk de website en de dienstregeling op www.rtm-ouddorp.nl



Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Verkeer en Vervoer Thema Kreken en Havenkanalen

Cichoreidrogerij Ceres


De Ceres is een in 1902 en 1903 te Ouddorp gebouwde cichoreidrogerij.  Cichorei is een plant, waarvan de wortels na branding konden worden gebruikt als koffiesurrogaat. Het drogen, branden en snijden van de cichoreiwortels gebeurde in fabrieken als de Ceres. In de drogerij bevinden zich nog de vier open zogenaamde “cokesvieren”, waar de vuren voor het drogen van de cichorei werden gestookt.
Aan het eind van de jaren vijftig van de vorige eeuw is de laatste partij cichorei uit Ouddorp verscheept en in 1963 werd er een gladiolendrogerij in gevestigd.


X

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Landbouw en Visserij Thema Monumenten

Benjamin Boers

170 jaar geleden: Benjamin Boers’ Beschrijving van "Het Eiland Goedereede en Overflakkee"

In 1838 werd Benjamin Boers  benoemd als schoolopziener voor het zesde schooldistrict van Zuid-Holland dat wil zeggen Goeree-Overflakkee. En zijn rondgang langs de scholen bracht hem in alle dorpskernen. In 1843 publiceerde hij bij Uitgeverij J. Jongejan in Sommelsdijk zijn “Beschrijving van het Eiland Goedereede en Overflakkee”. In dit boek schetst hij een systematisch beeld van het toenmalige eiland. Tot op de dag van vandaag wordt het boek geraadpleegd door belangstellenden naar de geschiedenis van het eiland.

Menheerse Werf


De voormalige stadstimmerwerf van Middelharnis, opgericht in 1750. 

Middelharnis heeft een unieke verborgen maritieme schat: de voormalige stadstimmerwerf van Middelharnis, opgericht in 1750, is qua terrein en indeling nog nagenoeg intact.

Op de noordelijke helft van het terrein is al sinds 1783 de Werf Peeman gevestigd en de andere helft is in particulier eigendom.

De stichting Behoud Stadstimmerwerf Middelharnis wil de voormalige werf van Middelharnis uit 1750 weer beleefbaar maken en inrichten als unieke combinatie van een historische attractie in actie (belevingswerf), expositie over de historie van het Havenkanaal en maritiem Middelharnis, werf voor varend erfgoed en jachten.

De algemene doelstelling is het behouden van de eeuwenoude stadstimmerwerf en het ten volle beleefbaar maken van de maritieme historie, de succesvolle strijd tegen het water, de oorsprong van het Havenkanaal en de historische haven van Middelharnis.

Een combinatie van de werf en de laatst overgebleven beugsloep, de MD (visserijkenmerk van Middelharnis)10 Johanna Hendrika uit 1896 ligt voor de hand en zou voor beide projecten een enorme meerwaarde hebben. Een type zeilend vissersschip dat gedurende bijna een eeuw kenmerkend was voor Middelharnis, het Havenkanaal en de Haven, en waarvan er tientallen zijn gebouwd op de werf. Een historische werf in bedrijf, met op de helling de unieke beugsloep MD 10.

Informatie Menheerse Werf

 

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Water Thema Varend Erfgoed

Gebroeders Boomsma



Het kunstwerk ‘Gebroeders Boomsma’ van Jaap Reedijk. Op afstand is het alsof ze er weer zijn, getweeën, zoals ze meestal samen waren, met baret op het hoofd.Jaap Reedijk creëerde met gebruikmaking van fotopanelen het kunstwerk ‘Gebroeders Boomsma’, een kunstwerk ter herinnering aan de vroegere bekende Middelharnisse tweeling Han en Rien Boomsma. Het kreeg een plaats aan het Vingerling, zodat na het verscheiden van de twee broers, jaren geleden inmiddels, zij weer levensgroot aanwezig zijn in het gebied rond de kaai en de haven, hun vroegere woonomgeving. Achter de volwassen figuren maakte Reedijk ook een paneel waarop ze als tweelingjongetjes te zien zijn

Havenkanalen in beeld

De kunstwerken werden vervaardigd in het kader van het project ‘Havenkanalen in beeld’, een project van Kunstgebouw in opdracht van de gemeente Goeree-Overflakkee. In 2011 werden in dit kader al kunstwerken gerealiseerd bij de havenkanalen van Ooltgensplaat en Stellendam. Voor 2012 werden de kunstenaars Jaap Reedijk en Michel Snoep geselecteerd. De kunstobjecten bij de havenkanalen – als unieke en verbindende elementen op het eiland – nodigen bewoners en recreanten uit om met andere ogen te kijken naar de omgeving en kennis te nemen van de rijke geschiedenis.



Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunst aan de haven

Canon van Ooltgensplaat



De Canon van Ooltgensplaat werd door Hugo Kaagman in samenspraak met omwonenden gerealiseerd op de kademuur van Ooltgensplaat. 

Ooltgensplaat bezit een rijke historie, die teruggaat tot de dertiende eeuw. Sindsdien is er op het oostelijk puntje van Flakkee geknokt om het hoofd boven water te houden. Door zijn strategische ligging speelde Ooltgensplaat bij elk militair conflict een rol. Een groepje enthousiaste ‘Platenaren’ heeft een wandeling samengesteld die voert langs bijzondere plekken van hun dorp. Een wandeling die de geschiedenis tot leven brengt.

Een bevlogen gids vertelt het grote verhaal van de geschiedenis, maar ook anekdotes over het dagelijks leven van een hardwerkende bevolking. De wandeling duurt anderhalf uur. Gedurende het toeristenseizoen, van 31 mei tot 13 september, staat de gids elke zaterdagmiddag om 16.00 uur bij het weeghuisje aan de haven om geïnteresseerden rond te leiden. De kosten bedragen 2 euro per persoon (kinderen half geld, kinderwagens en scootmobielen gratis). Aanmelden is niet nodig.

Een greep uit de verhalen:

  • Ooltgen de Pieper, de eerste Platenaar ging blootsvoets
  • Een raadhuis op de groei gebouwd
  • De slag om Ooltgensplaat
  • Pieter Bigge, onze grote weldoener
  • Stadhouder Willem V kwam voorbij dobberen, Napoleon bleef een nachtje slapen
  • De heldhaftige bevrijding van het fort
  • De ontsluiting door tram en pont
  • Het front van 44/45
  • Hoe Ooltgensplaat zich weerde tijdens de watersnood
Meer weten over Hugo Kaagman? Kijk hier www.kaagman.nl 

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunstwerken

Kofjekokertje


Middelharnis heeft een groot visserijverleden. Aan het eind van de negentiende eeuw varen nog zo’n twintig houten schepen, elk met dertien bemanningsleden. De jongste is het ‘Kofjekokertje’, een ventje van ongeveer twaalf jaar, die allerlei klusjes aan boord doet waaronder koffie zetten en schoonmaken. Een beeld van het ‘Kofjekokertje’ staat aan de haven van Middelharnis.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Landbouw en Visserij Thema Kunst aan de haven

Stellendam Oude Haven


Oude Haven Stellendam

Het kunstwerk van Krijn de Koning geeft het uitzicht op de oude Stellendamse haven een 'gouden' randje. Het is een kunstwerk waar je op kunt zitten. Tegelijk omlijst het werk het uitzicht op de haven, elk standpunt biedt een andere beleving. Bezoekers worden zo uitgenodigd om stil te staan -of te zitten- en zich te verbeelden dat ze uitzien op de vissershaven die hier tot de Deltawerken was.

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunst aan de haven

Koewachter Sommelsdijk



Eerbetoon aan al die landarbeiders en andere werknemers in de vroegere landbouw
Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Landbouw en Visserij Thema Kunstwerken

MD 10


 
De beugsloep MD10 zal worden geconserveerd op de Menheerse Werf en opgesteld in een museale omgeving.



Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Landbouw en Visserij Thema Visserij

Fort Ooltgensplaat

In het begin van de 80-jarige oorlog (1568-1648) legden de Spanjaarden een schans aan op de toen nog onbedijkte slikken ten oosten van het dorp Ooltgensplaat. In 1571 had tegen deze schans een onderneming van de Geuzen plaats. In 1594/1596 kwam de schans binnendijks te liggen omdat het gebied werd ingepolderd, waarbij het gebied de naam Weipolder kreeg. In 1601 was de schans in vervallen toestand.
 
In 1793, toen de Fransen ons land binnenvielen, is aan de oostpunt van de Weipolder, tegen de dijk en bij de oude schans, een batterij aangelegd.

Door de engelse invasie op Walcheren in 1809 waren de Fransen genoodzaakt hun kustverdediging te versterken. Aan weerszijden van het Volkerak werden twee forten gebouwd, één op de oostpunt van Oostflakkee nabij Ooltgensplaat bij de schans en de batterij en de ander op de Brabantse wal in de noordwesthoek van de Sabina Henricapolder. De twee tegenover elkaar liggende forten waren in 1811 voltooid en kregen de naam ‘Duquesne’ en ‘De Ruijter.


Op 4 december 1813 overrompelden Nederlandse kustkanonniers de zwakke Franse bezetting van het Fort, en nemen daarbij de Franse generaal Rostollant gevangen. De naam van het fort werd toen veranderd van Fort Duquesne naar Fort Prins Frederik.

www.fortprinsfrederik.nl

Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Oorlog en Verdediging Thema Oude Verdedigingswerken

De Drie Kruiwagens



Michel Snoep ontwierp het kunstwerk De Drie Kruiwagens op de bietenstortplaats aan de Westhavendijk te Dirksland.
De bieten werden met de hand op een kar geladen, met de riek. Met paard en wagen bracht men de oogst naar losplaats op de kade. Hier werden de bieten gestort in een klaarliggend beurtschip dat naar naar één van de suikerfabrieken voer.



Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Erfgoedlijn GO Onderwerp Kunst en Cultuur Thema Kunst aan de haven

De Spin



De oude zeedijken in dit gebied zoals de Sint Christoffeldijk, Panksdijkje en de Noordijk hebben hun waterstaatkundige functie verloren. Maar zij tonen de geschiedenis van het eiland Goeree-Overflakkee, gewonnen op het water door de inpoldering van platen en aanwassen. Ooit -in de 15e en 16e eeuw vormden zij de eerste waterkeringen. Tegenwoordig maken de dijktaluds deel uit van de ecologische hoofdstuctuur en zijn van grote betekenis voor de biodiversiteit rond de polders waarin op grote percelen de gewassen worden verbouwd. De dijktaluds zijn in beheer bij Staatsbosbeheer, dat voor dit samenstel van dijken de naam 'de Spin' verzon. Een naam die overigens geen enkele lokale betekenis heeft. In samenwerking met de Vereniging Natuur en Landschap Goeree-Overflakkee wordt in 2016 onderhoud gepleegd en informatie gegeven over de historischje en actuele betekenis van dit gebied.



Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Overig Thema Overig