A A+
Zoeken:

Informatie

Wandeling Vissersdorp Middelharnis

Wandeling door vissersdorp Middelharnis in het begin van de 20e eeuw
(in bewerking februari 2015)

De wandeling begint op het Vingerling bij het beeld van ‘het Kofjekokertje’, de jongste scheepsmaat, die hier aan boord ging van het schip waarop hij had aangemonsterd. De kade ook waar vertrekkende schepen werden uitgezwaaid en waar vanouds werd gewacht op de behouden thuiskomst. Onze wandeling kan gemaakt zijn op een dag in 1910.

Middelharnis telde toen twee rederijen Wed. C. Kolff en Zoon  met 8 sloepen en P.L. Slis en Zoon met 5 sloepen.

De visserij in Middelharnis was toen eigenlijk al op zijn retour want voor de Noordzeevisserij gebruikte men toen al jaren IJmuiden als aanloophaven voor de visafslag. En liepen de Menheerse beugsloepen steeds minder de eigen haven binnen. Na het zomer- en winterseizoen lagen de schepen enkele weken wel in de thuishaven.

De MD 10 in de haven.

Vingerling
Maar vanouds was het Vingerling vol bedrijvigheid. Waar nu jachthaven, horeca en woningen het straatbeeld bepalen waren eerder bedrijven en pakhuizen gevestigd.

Vingerling 23 (S)
Hier werd de inventaris van sloepen opgeborgen en werd door Rederijk Slis kantoor gehouden. Zeilmakerij Brinkman was hier gevestigd.

Vingerling 39 (K)
Levensmiddelen en andere voorraad voor de schepen.

Vingerling 43 (S)
Pakhuis

 Vingerling 47 (K)
Bergplaats voor netten

Vingerling 51 (K)
Taanderij, waar netten en lijnen werden behandeld om verrotting te voorkomen. In de 19e eeuw met behulp van gemalen eikenschors in de 20e eeuw met sap van de ‘Indische’ rubberboom.

Middelharnis telde begin 20e eeuw nog ruim 200 zeevissers, waarvan er zestig aanmonsterden in Vlaardingen of Maassluis. Met de teloorgang van de visserij vertrokken veel vissers naar andere vissersplaatsen of de Rotterdamse haven.  Rederij Slis verkoopt haar laatste sloep MD 8 Albatros bij het begin van de eerste Wereldoorlog en wordt in 1917 ontbonden.  In 1923 verliet de laatste visserssloep de haven van Middelharnis.



Kofjekokertje
In 1971  werd op initiatief van nabestaanden van Menheerse vissers een standbeeld geplaatst van het ‘kofjekokertje’, het jongste lid van de vroegere dertienkoppige bemanning van de visserssloepen uit Middelharnis. Op een leeftijd van ongeveer tien jaar ging dit jochie mee naar zee. Aan boord moest het kofjekokertje koffie zetten, de kok assisteren en allerlei klusjes opknappen. Ook moest hij helpen bij het uitzetten van de ‘beug’. Een Kofjekokertje werd bijgestaan door zijn zogenaamde ‘zeevader’, veelal een oudere man, die een oogje in het zeil hield. 

Op het bouwterrein stond lang een hotel. Vóór het hotel aan de haven was de aanlegplaats van de Menheerse Stoomboot die vanaf 1838 dagelijks op en neer voer naar de Rotterdamse Boompjes (tot 1943). De Tramboot naar Hellevoetsluis voer vanaf Middelharnis Havenhoofd.

Wilhelminabrug
De Wilhelminabrug maakte het Havenkanaal van Sommelsdijk toegankelijk. In de havenkom van het tweelingdorp lagen veel beurtvaarders. Ook de gasfabriek van Middelharnis werd via het kanaal bevoorraad. Het kanaal is inmiddels gedeeltelijk gedempt. Langs het Gedempt Kanaal kunt u echter naar de Havenkom van Sommelsdijk wandelen.

Vissersdijk

Pakhuis vissersdijk 45-49 (K)
Op dit pakhuis was een zogenaamd ‘kiekhuusje’ gebouwd, een uitkijkpunt van waar met een scheepskijker het Haringvliet kon worden afgespeurd naar terugkerende schepen.

Vissersdijk 39 (K)

Vissersdijk 31 (S)
Zeilmakerij Aren van de Put was hier gevestigd. Ook kolenbergplaats.

Vissersdijk 14 ijspakhuis (K)
Het natuurijs werd bij strenge winters uit de omgeving betrokken of uit Noorwegen aangevoerd. Omstreeks 1900 werd in IJmuiden kunstijs gemaakt.

Vissersstraat en Verlengde Visserstraat (Nieuwe Huussies)

Over het Spuiplein (langs Micro Electro) lopen we naar de Visserstraat. Daar wordt nu gebouwd aan een nieuw Visserskwartier. Maar aan het einde links vinden we nog de Verlengde Visserstraat. Rechtsaf lag de  Visserstraat, de woningen  zijn na de Watersnoodramp afgebroken, waarna er een gemeentelijke werkplaats werd gevestigd.

In de Visserstraat werden vanaf 1869 door de rederij Kolff  56 woningen gebouwd ten behoeve van vissers en knechten( de Nieuwe Huusjes) . Rederij Slis volgde in 1880 met 10 woningen in de Verlengde Visserstraat (of het Straatje van Slis).

We keren terug naar de Kade en zien dan de monumentale Voorstraat liggen. We volgen eerst de even nummers en bij het oude Raadhuis keren we om.

Voorstraat

(36) Rederij Kolff hield kantoor in Voorstraat 36. Hier was de directie in handen van de neven Cornelis Kolff sr (1850-1931) en Cornelis Kolff jr (1860-1923): de oude en de jonge Cor.



MD3 Anna van rederij Kolff in de haven van IJmuiden, de stalen sloep zou op 21 januari 1912 vergaan.
Voor de boeiende geschiedenis van de MD3 Anna: www.md3anna.nl

Voor de reders Kolff is de visserij vooral een zakelijke onderneming, zolang het goed gaat in de visserij wilden zij investeren, maar hun betrokkenheid met de Noordzeevisserij was niet van harte. De reders Kolff hielden zich niet bezig met de (noodzakelijke) vernieuwing van de visserij.



(12-14) De familie Kolff was al in de 18e eeuw actief in de visserij maar ze hield zich ook bezig met handel en openbaar bestuur. "L.K. C.K." en "14-6-1791" staat er gebeiteld in twee gevelstenen, een verwijzing naar Lambertus Kolff en zijn vrouw Constantia Margaretha Kolff. Lambertus was Baljuw van Middelharnis, notaris en bekleedde tal van bestuursfuncties in de roerige ‘Franse Tijd’ met Patriotten en Oranjegezinden.

Voorstraat 7
Hier was de Flakkeesche Drukkerij Boomsma gevestigd.

Voorstraat 9
Hier werd het kantoor van rederij Slis gevestigd. Eerder had men het kantoor bij het pakhuis aan het Vingerling. In 1910 werd de directie gevoerd door Jacob Johannes Slis (1846-1940).

(45) Op Voorstraat 45 woonde burgemeester Ulbo Mijs, zwager van de jonge Cornelis Kolff. Bijna dagelijks troffen burgemeester en reders elkaar bij de ochtendwandeling. En anders vast wel in één van de bijeenkomsten waarin de Gemeente werd bestuurd. Ulbo Jetze Mijs was van 1892- 1917 burgemeester van Middelharnis.

Teruggekeerd naar de haven volgen we nu de Spuistraat waar Rederij Slis haar pakhuis en taanschuur had.

Aan het eind van de Spuistraat vinden we de werf Peeman, hier wordt –naast de jachtwerf- het project Menheerse Werf ontwikkeld.De  scheepswerf is sedert 1750 onafgebroken op deze plaats gevestigd geweest.

Het is de bedoeling dat de romp van de MD10 op de werf wordt gelegd en gebruikt als maritiem informatiepunt.

Meer informatie: www.menheersewerf.nl



Opties: Bekijk op kaart Google Routeplanner Locatie Goeree-Overflakkee Onderwerp Overig Thema Monumenten




Pagina terug