A A+
Zoeken:

Razzia 9 maart 1941

De razzia
Deze tekst geeft informatie over de eerste razzia op 9 maart 1941, die was alleen in Sommelsdijk. Deze razzia kwam niet helemaal onverwacht omdat er de dag ervoor, 8 maart, al een heel gespannen sfeer was. Er kwamen allerlei regels, bijvoorbeeld dat mensen niet met meer dan twee mensen bij elkaar mochten staan op straat. Verder trok ook de Grüne Polizei bij verschillende mensen in. Toen, de dag erna, kwam de razzia. Alle mannen van 18 t/m 39 jaar werden opgepakt door de Grüne Polizei. Ze werden naar de gymzaal in de toenmalige school geleidt en daar geteld. Na het tellen verlaagden ze de leeftijd ineens naar dertig jaar. Niemand wist waarom… Verder kwamen er ook uitzonderingen, bijvoorbeeld voor bakkers en anderen. Dit zou zo geweest zijn vanwege de voedselvoorzieningen op het eiland.
 
De wegvoering
De mannen werden weggevoerd in overvalwagens richting het Noorden. Dat verbaasde hen, want ze hadden gedacht dat ze naar Duitsland werden weggevoerd. Het kon natuurlijk dat ze via de Afsluitdijk naar Duitsland werden gevoerd, maar dit bleek niet het geval. Ze werden naar een interneringskamp in Noord-Holland gevoerd, bij Schoorl. Toen kwam men erachter waarom er precies 176 mensen moesten zijn. De mensen werden namelijk allemaal in barakken gejaagd waar precies 44 mensen in één barak konden. En er konden met 176 mensen precies 4 barakken worden gevuld.
 
Verblijf in Schoorl
Tegen alle verwachting in mochten de mannen contact met thuis houden. Er werden zelfs een fotocamera, sigaretten en een accordeon opgestuurd. Verder aten ze elke dag stamppot, thuis waren ze wel andere kost gewend. Ze hoefden niet voor de Duitsers te werken, maar als ze niets deden zetten de Duitsers ze wel aan het werk. Dus zorgden ze ervoor dat ze iets te doen hadden. Het is maar één keer voorgekomen dat ze voor straf moesten gymmen. Omdat men graag eens buiten het kamp kwam verzon men het excuus om in Schoorl naar de kerk te mogen. Maar dit voorstel werd door de directie van het interneringskamp afgewezen. Wel mocht de dominee uit Schoorl elke zondagmiddag langskomen om een preek te houden. Naast het schoonhouden van de barakken, eten halen, gymnastiek en kleren wassen, deden ze ook aan vrije tijd. Dan zongen, damden of kaartten ze, of werd er gelachen om voordrachten en andere dingen. Maar om 22.00 uur was dat voorbij, dan moesten ze op bed liggen en stil zijn.

De terugtocht
Precies een maand na de razzia, op 9 april 1941, kwamen er ineens overvalwagens naar het kamp in Schoorl. De Sommelsdijkers moesten weer weg. De Schoorlse werklieden raadden hen aan geen souvenirs mee te nemen, want dat kon nare gevolgen hebben. Toen moesten de mannen instappen en kregen ze hun identiteitspapieren terug. Daarna zette de kolonne zich in beweging en reed weg naar een gasfabriek in Alkmaar. Daar aangekomen bleek de burgemeester van Sommelsdijk daar te zijn. Hij hield een toespraak en daarna moesten ze weer instappen. Vanuit Alkmaar reden de overvalwagens regelrecht naar de pont Hellevoetsluis-Middelharnis. Daar verliet de Duitse bewaking hen en waren ze vrij om te gaan en te staan waar ze wilden. Maar niet iedereen kon gelijk naar huis. Dat komt doordat niet iedereen gelijk op de pont paste. Daarom moest een aantal mannen in Rotterdam achterblijven. Ze kregen onderdak in een school en de dag erna konden zij alsnog naar huis gaan.
Je kunt je afvragen: ‘Waarom nu juist Sommelsdijk?’ De Duitsers hebben voor Sommelsdijk gekozen om de mensen te straffen voor verschillende brutaliteiten.
Hiermee eindigde de eerste razzia op het eiland Goeree-Overflakkee, de razzia van 1941.
 
Hieronder ziet u een interactieve kaart met daarop de route die de weggevoerde mannen uit Sommelsdijk gevolgd hebben, van Sommelsdijk naar Schoorl en weer terug, via Alkmaar, Hellevoetsluis en Middelharnis. U kunt op de plaatsaanduidingen klikken, dan krijgt u informatie over wat daar is gebeurd.


Razzia 1941 weergeven op een grotere kaart

(Bronnen: Hoogzand, D. Blijvend Gedenken. Middelharnis: Vroegindeweij. p. 25-34 en
http://www.tweede-wereldoorlog.org/kamp-schoorl.html )

>> terug

>> terug naar canon